“GÜN DOĞMADAN”YOLA ÇIKMAK

“Gün doğmadan,

Deniz daha bembeyazken çıkacaksın yola.

Kürekleri tutmanın şehveti avuçlarında,

İçinde bir iş görmenin saadeti,”

Kim tanımaz bu dizelerin şairini. Şiirin devamında da seslenir okuyusuna yalnız şair yüreklice:

Heeey

Ne duruyorsun be, at kendini denize:

Geride bekleyenin varmış, aldırma;

Görmüyor musun? Her yanda hürriyet;

Yelken ol, kürek ol, dümen ol, balık ol, su ol;

Git gidebildiğin yere…

Tanıdınız değil mi? Orhan Veli Kanık.

14 Kasım 1950’de yitirdiğimiz “Garip”şair.36 yıllık ömrüne neler sığdırmamış ki.Daha ilkokuldayken ilk öyküsü yayınlanmış.Yedinci sınıfta tanıştığı Oktay Rifat Horozcu ve sekizinci sınıfta tanıştığı Melih Cevdet Anday arkadaşları ve lisede edebiyat öğretmeni Ahmet Hamdi Tanpınar olunca şair olması kaçınılmazdır artık.Lisede iki arkadaş “Sesimiz”adlı dergiyi çıkarırlar.”Varlık”dergisiyle tanıştığında Mehmet Ali Sel ismiyle yazsa da şiirleri artık ünlenmeye başlamıştır.1941’de “Garip” seçkisi yayınlandığında artık onlar “Garipçiler”di.”Yazık oldu Süleyman Efendi’ye”derken artık şiir sokağa,vapurlara,tramvaylara,kahvehanelere inmişti tüm itirazlara karşın.

Ucunda ölüm yok ya.

Hoş, olsa da korkacakmıyım zaten Şiirimize tatlı anlaşılmazlığı ve lezzeti getiren yalnızlığn ve sokaktaki insanın sesi

“Sanma ki derdim güneşten ötürü;

Ne çıkar bahar geldiyse?

Bademler çiçek açtıysa?

.

Güneşle gelecek ölümden?”   diyecek kadar ölüme karşı cesurdur.Belki de ölümün bu erken geleceğini hiç düşünmediği için.Yaşam karşınında gerçekçidir hüzünlenmekten de yaşamı sorgulamaktan da korkmaz:

“Handan,hamamdan geçtik
Gün ışığındaki hissemize razıydık
Saadetinden geçtik
Ümidine razıydık
Hiçbirini bulamadık
Kendimize hüzünler icadettik
Avunamadık
Yoksa biz…
Biz bu dünyadan değil miydik?”

Anlatamadığı derdini,göstermekten kaçınmadığı gözyaşlarını da, sorgular mısralarında:

Ağlasam sesimi duyar mısınız,
Mısralarımda;
Dokunabilir misiniz,
Göz yaşlarıma, ellerinizle?

Bilmezdim şarkıların bu kadar güzel,
Kelimelerinse kifayetsiz olduğunu
Bu derde düşmeden önce. “

Geleneklerin dışına çıkan eserleri, önce şaşkınlık ve yadırgama, daha sonra eğlenme ve aşağılamayla karşılansa da hep ilgi uyandırdı. Bu ilgi ise kısa zamanda şaire duyulan anlayış, sevgi ve hayranlığın artmasını sağladı.Vazgeçmek istemedi sevdiğinden her ne kadar tutunamamış olsa da bir sevdaya pek çok şair gibi:

“öyle bir zamanda gel ki vazgeçmek mümkün olmasın.
belki bin tane aşktan geçmiş olayım ve hiçbiri olmasın gözümde.
hiçbiri tamamlayamamış olsun cümlelerimi,
hiç biri bağlayamamış olsun geceyi sabaha.
hiçbirinin gülüşünün her anı senin kadar aklıma işlenmemiş olsun.
hiçbirinin hayali en güzel haliyle barınamamış olsun beynimde.
hiçbirinin izi kalmamış olsun bedenimde.”

Şiirin bilinen ve kabul gören sınır taşlarını yerinden oynattı .Garip akımını yalnız yazdıklarıyla değil, hayata karşı duruşuyla açıklayan şair, fiziğini bile bu uğurda kullanmaktan çekinmedi. Bu yüzden şiirinin hayatının sonucu olduğuna değil, aksine hayatını şiirine göre yaşadığına inanılır.Dalga geçer bütün bu nedenlerle doğal olgularla  bile:

“İşim gücüm budur benim,

Gökyüzünü boyarım her sabah

Hepiniz uykudayken.

Uyanır bakarsınız ki mavi.

Deniz yırtılır kimi zaman,

Bilmezsiniz kim diker;

Ben dikerim.

Dalga geçerim kimi zaman da,

O da benim vazifem;

Bir baş düşünürüm başımda,

Bir mide düşünürüm midemde,

Bir ayak düşünürüm ayağımda,

Ne haltedeceğimi bilemem.”